Een gaslek van een gasfles met propaan of butaan vereist een onmiddellijke reactie, maar een gasdetector waarschuwt u alleen tijdig als deze op de juiste plaats hangt. Vanwege de specifieke natuurkundige eigenschappen van flessengas verschilt de montagepositie wezenlijk van die van een aardgassensor.
De fysica van flessengas: waarom moleculaire massa de doorslag geeft
Om te begrijpen waar de sensor moet hangen, kijken we naar de moleculaire massa van de gassen. De omgevingslucht waarin we leven heeft een gemiddelde moleculaire massa van ongeveer 29 gram per mol. Aardgas, dat voornamelijk uit methaan bestaat, heeft een moleculaire massa van slechts 16 gram per mol. Dit betekent dat aardgas lichter is dan lucht en bij een lek direct naar het plafond stijgt.
Bij flessengas is het tegenovergestelde aan de hand. Flessengas bestaat meestal uit propaan (circa 44 gram per mol) of butaan (circa 58 gram per mol), of een mengsel hiervan (lpg). Beide gassen zijn aanzienlijk zwaarder dan lucht. Wanneer er een lek ontstaat bij de gasfles of de drukregelaar, stijgt het gas niet op, maar zakt het direct naar de grond. Het gedraagt zich bijna als een onzichtbare vloeistof die over de vloer stroomt en zich ophoopt in de laagste delen van de ruimte, zoals kelders, kruipruimtes of simpelweg de vloer van de keuken of caravan.
De exacte hoogte en afstand voor maximale veiligheid
De natuurkundige eigenschap dat flessengas naar beneden zakt, dicteert de exacte montagehoogte van de detector. Waar een aardgasmelder dicht bij het plafond moet hangen, hoort een melder voor flessengas juist vlak boven de vloer te worden gemonteerd.
- De montagehoogte: Installeer de gasdetector op een hoogte van 15 tot maximaal 30 centimeter vanaf de vloer. Hang de sensor nooit direct op de vloer zelf om te voorkomen dat stof, vuil of dweilwater de gevoelige sensor beschadigen of blokkeren.
- De horizontale afstand: Plaats de detector op een horizontale afstand van 1 tot maximaal 4 meter van de gasbron (de gasfles of het kooktoestel). Als de detector te dichtbij hangt, kan de gasstroom bij een klein, normaal gebruiksmoment al een vals alarm veroorzaken. Hangt de melder te ver weg, dan duurt het te lang voordat het gas zich over de vloer naar de sensor heeft verspreid.
Luchtstromen en dode zones vermijden
Een veelgemaakte fout is het negeren van de aerodynamica in een ruimte. Gasmoleculen verplaatsen zich via diffusie, maar worden sterk beïnvloed door mechanische en natuurlijke luchtstromen. Dit heeft directe gevolgen voor de effectiviteit van de sensor.
Plaats de gasdetector niet direct naast deuren, ramen of ventilatieroosters. Tocht uit deze openingen kan het ontsnapte gas wegblazen van de sensor, waardoor het alarm niet afgaat terwijl er elders in de ruimte wel een gevaarlijke concentratie ontstaat. Vermijd daarnaast zogenaamde 'dode zones'. Dit zijn hoeken van de kamer of nissen achter meubels waar de luchtcirculatie nagenoeg stilstaat. Als de detector in een afgesloten hoek achter een keukenkastje wordt gemonteerd, zal het gas de sensor pas bereiken als de hele ruimte al volgestroomd is.
Bescherming tegen mechanische en chemische invloeden
Omdat de detector zich dicht bij de vloer bevindt, is deze gevoeliger voor externe storingsfactoren dan apparaten die aan het plafond hangen. Bij het kiezen van de definitieve montageplek moet rekening worden gehouden met de dagelijkse huishoudelijke dynamiek.
Houd de sensor vrij van obstakels. Gordijnen, verplaatsbare opbergdozen of hondenmanden mogen de luchttoevoer naar de detector niet blokkeren. Let bovendien op met het gebruik van agressieve reinigingsmiddelen en spuitbussen in de buurt van de sensor. Chemische dampen van vloerreinigers of siliconensprays kunnen de gevoelige halfgeleidersensor in de detector tijdelijk of permanent beïnvloeden, wat leidt tot valse alarmen of juist een defect wanneer er daadwerkelijk gas lekt. Regelmatig voorzichtig stofzuigen met een zachte borstelkop houdt de instroomopeningen van de detector vrij van stofophoping.